میرنیوز

الگوهای غذایی ایرانیان در گذر تاریخ

الگوهای غذایی ایرانیان در گذر تاریخ 2021-10-10T06:48:55+03:30

به گزارش ایسنا، غذا ازجمله صور مهم زندگی مادی بشر به شمار می‌آید و برخلاف آنچه اغلب تصور می‌شود، در ساحت حیات انسانی بسیار مهم و تأثیرگذار بوده است. اهمیت خوراک تنها به سیرکردن شکم آدمیان منحصر نیست، بلکه غذا در طول تاریخ موجد تغییرات اجتماعی، جنگ‌های بزرگ و حتی پیشرفت اقتصادی بوده است. به قولی خوراک، بنیاد همه تمدن‌ها را بر هم ریخته است. برخی تصور می‌کنند برخی رویه‌ها و آداب غذاخوردن و وسایل مرتبط با آن مانند استعمال قاشق و کارد، مربوط به دوره معاصر و حاصل تعامل با تمدن اروپای مدرن است و از این منظر پیشینه‌ای برای این رفتار متصور نیستند.

اما به گفته متخصصان، چنین دیدگاهی درست نیست. چراکه ایرانیان در روزگاران گذشته از رویه‌هایی استفاده می‌کردند که بی‌شباهت به فرهنگ غذاخوردن دوره معاصر نبوده است. لذا پژوهش در این قبیل سوژه‌ها می‌تواند برخی حلقه‌های مفقوده فرهنگی ایرانیان را در گذشته‌های دور و نزدیک کشف کند. بررسی‌ها نشان می‌دهند این آداب در برخی دوران، سبب تکوین روابط صمیمی و دوستانه می‌شده و گاهی دیگر موجب تضعیف همبستگی اجتماعی و پیوندهای عاطفی در جامعه ایران شده است.

یکی از محققین کشور از دانشگاه بین‌المللی امام خمینی قزوین بر روی این موضوع جالب متمرکز شده و پژوهشی را به انجام رسانده است. در این پژوهش، الگوهای رفتاری خوراک در ایرانیان مورد بررسی و واکاوی قرار گرفته‌اند.

در این تحقیق، فرضیة اصلی متضمن این ایده بوده است که میان نوع جامعه و کنش‌هایی غذایی مردم ایران ارتباط وثیقی برقرار بوده و این ارتباط بر جنبه‌های دیگر زندگی نیز تأثیر گذاشته است.

نتایج این پژوهش مؤید وجود سه الگوی غذایی در بین ایرانیان از گذشته تا به امروز است که عبارتند از کهن‌الگوی ایرانی، الگوی عربی- اسلامی و الگوی مدرن که هریک واجد ویژگی‌های خاص خود هستند.

به گفته یعقوب خزائی، استادیار و پژوهشگر دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، «در کهن‌الگوی ایرانی، ابزار فلزی و چوبی مانند قاشق و کارد استعمال می‌شده است. درحالی‌که در الگوی عربی- اسلامی غذا با سه انگشت صرف می‌شده است».

این محقق می‌افزاید: «طبق بررسی‌ها، هر دو الگوی فوق، باوجود تمایزاتی که داشته‌اند، باعث بروز کنش‌های جمعی مانند هم‌کاسه شدن که جلوه‌ای از هم‌بستگی اجتماعی است، می‌شده‌اند. اما در الگوی سوم که از فرنگ وارد شده است، کنش فردگرایانه مانند استعمال قاشق، چنگال، کارد و بشقاب اختصاصی غلبه دارد که این ساخت فرهنگی، از عوامل تضعیف همبستگی اجتماعی و پیوندهای عاطفی در جامعه ایران بوده است».

بر اساس اطلاعات ارائه شده در این پژوهش، ایرانیان عهد ساسانی با ابزارهایی غذا را مصرف می‌کردند و الگوی عربی- اسلامی در برابر این الگو در جامعه ایران ظاهر شد. تقابل این دو الگو در جدال میان ایرانیان و اعراب در نهضت شعوبیگری هم رخ نمود و ایرانیان یکی از علل برتری خود به عرب‌ها را شیوه‌های خوراک خود تلقی می‌کردند و بر اعراب که با دست غذا می‌خوردند، مذمت روا می‌داشتند. البته در دوران عباسیان اعراب تحت تأثیر آداب غذایی ایرانیان و بیزانسی‌ها قرار گرفتند و با کارد و قاشق آشنا شدند. از سوی دیگر به‌تدریج در ایران، الگوی عربی - اسلامی خوراک سیطره یافت.

خزائی می‌گوید: «یکی از ویژگی‌های بنیادین در آداب و رسوم مربوط به غذاخوردن در کهن‌الگوی ایرانی و نیز عربی- اسلامی این است که رفتارها و کنش‌های جمعی بر رفتارهای فردی غلبه دارد. درواقع همان‌طور که در دین اسلام مفاهیم و مناسکی چون امت، نماز و حج در حالت جمعی ارزش و اصالت بیشتری دارد، این رفتار جمعی در غذاخوردن هم نقش مهمی دارد و شاهد شکل‌گیری رفتارهای فردگرایانه نیستیم. بنابراین در این الگو هم‌کاسه شدن و غذاخوردن از یک ظرف غذایی ارزش به شمار می‌آید».

بنا بر یافته‌های این پژوهش، دو گسست عمده در حوزه فرهنگ غذایی ایرانیان صورت گرفته که اولی ورود اسلام به ایران و دوم ورود عناصر فرهنگی مدرن در اواخر دوره قاجار بوده است و هر یک تأثیرات خود را بر فرهنگ عامه مردم گذاشته است.

این یافته‌ها را نشریه «پژوهش‌های انسان‌شناسی ایران» وابسته به دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران منتشر کرده است.

انتهای پیام

منبع : خبرگزاری ایسنا


کلمات کلیدی :
اشتراک گذاری :

آخرین اخبار علمی

ابداع یک بالگرد کوچک تمام برقی ۸ ملخه!

ابداع یک بالگرد کوچک تمام برقی ۸ ملخه!
2021-10-19T16:12:26+03:30
یک بالگرد کوچک تمام الکتریکی با ۷ ملخ در قسمت انتهایی و یک ملخ اصلی در بالای خود، هدایتی کامل را ممکن می‌کند و می‌تواند تا ۲۷ دقیقه پرواز کند. ...

به صدای مریخ گوش دهید

به صدای مریخ گوش دهید
2021-10-19T16:12:26+03:30
دو میکروفن تعبیه شده بر روی مریخ‌نورد شش چرخ استقامت ناسا به دانشمندان و مهندسان کمک شایانی در کشف سیاره سرخ می‌کنند.

ساخت مواد توپولوژیک با خاصیت آهن‌ربایی

ساخت مواد توپولوژیک با خاصیت آهن‌ربایی
2021-10-19T16:09:09+03:30
پروفسور زاهد حسن، برگزیده چهارمین دوره جایزه مصطفی(ص) پروژه خود را تشریح کرد.

جشنواره نشریات «قلم» آغاز شکل‌گیری شبکه‌های دانشجویی است

جشنواره نشریات «قلم» آغاز شکل‌گیری شبکه‌های دانشجویی است
2021-10-19T16:09:08+03:30
رئیس دانشگاه آزاد با اشاره به اینکه جشنواره نشریات «قلم» شروع حرکتی برای شکل‌گیری شبکه‌های دانشجویی است، گفت: فعالیت دانشجویان در نشریات باید به تربیت اجتماع...

مصوبه جدید هیات عالی جذب درباره تبدیل وضعیت اعضای هیأت علمی

مصوبه جدید هیات عالی جذب درباره تبدیل وضعیت اعضای هیأت علمی
2021-10-19T16:09:08+03:30
مرکز جذب هیات علمی وزارت علوم اعلام کرد: شرایط علمی اعضای هیأت علمی متقاضی تبدیل وضعیت پیمانی به رسمی آزمایشی و نیز رسمی آزمایشی به رسمی قطعی تا تاریخ ۳۰ مهر...

تشخیص اصالت برنج با انگشت‌نگاری ژنتیکی

تشخیص اصالت برنج با انگشت‌نگاری ژنتیکی
2021-10-19T15:55:48+03:30
محققان پارک علم وفناوری دانشگاه شهید بهشتی موفق به تشخیص برنج تقلبی با انگشت‌نگاری ژنتیکی شدند.

ایران رتبه چهارم در انتشار مقالات طب مکمل

ایران رتبه چهارم در انتشار مقالات طب مکمل
2021-10-19T15:45:45+03:30
بر اساس گزارش تحلیل علم‌سنجی وضعیت انتشار مقالات حوزه طب مکمل و جایگزین در پایگاه اینترنتی معتبر سایمگو (Scimago)، ایران رتبه چهارم جهان را در تولید دانش این...

هکرهای ترکیه وب سایت ترامپ را مخدوش کردند

هکرهای ترکیه وب سایت ترامپ را مخدوش کردند
2021-10-19T15:42:29+03:30
صبح روز گذشته وب سایت کمپین انتخاباتی دونالد ترامپ (رئیس جمهور پیشین آمریکا) مخدوش شده بود.

دانش بنیان‌ها نقش موثری در افزایش بهره‌وری کشور دارند

دانش بنیان‌ها نقش موثری در افزایش بهره‌وری کشور دارند
2021-10-19T15:42:29+03:30
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی گفت: شرکت‌های دانش بنیان به واسطه خدمت و ارزش افزوده‌ای که ایجاد می‌کنند، در افزایش بهره‌وری بسیار موثر هستند.

اطلاعیه دانشگاه علامه درباره ضرورت واکسیناسیون کارمندان

اطلاعیه دانشگاه علامه درباره ضرورت واکسیناسیون کارمندان
2021-10-19T15:42:28+03:30
دانشگاه علامه طباطبایی در اطلاعیه ای بر واکسیناسیون کارمندان به عنوان وظیفه سازمانی و یک تکلیف اجتماعی تاکید کرد.

کرونا با واکسن نابود نمی شود/پیک ششم در آبان می آید

کرونا با واکسن نابود نمی شود/پیک ششم در آبان می آید
2021-10-19T15:29:09+03:30
وزیر بهداشت با بیان اینکه کرونا همچنان در کشورها وجود خواهد داشت، گفت: باید عادت کنیم با این ویروس زندگی کنیم.

همکاری وزارت ارتباطات و سازمان بازرسی برای توسعه دولت الکترونیکی

همکاری وزارت ارتباطات و سازمان بازرسی برای توسعه دولت الکترونیکی
2021-10-19T15:29:09+03:30
رئیس بازرسی کل کشور با حضور در جلسه شورای معاونان وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و ارائه گزارشی از مسائل پیش روی این حوزه، برای ارائه راهکارهای رفع مسائل اع...

سرپرست اداره کل امور دانشجویان غیرایرانی منصوب شد

سرپرست اداره کل امور دانشجویان غیرایرانی منصوب شد
2021-10-19T15:29:08+03:30
رئیس سازمان امور دانشجویان با صدور حکمی سرپرست اداره کل امور دانشجویان غیرایرانی این سازمان را منصوب کرد.

سرپرست حوزه ریاست معاونت علمی ریاست جمهوری منصوب شد

سرپرست حوزه ریاست معاونت علمی ریاست جمهوری منصوب شد
2021-10-19T15:05:46+03:30
سرپرست حوزه ریاست معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و بنیاد ملی نخبگان منصوب شد.

کرونا با واکسن نابود نمی‌شود/ باید به زندگی با این ویروس عادت کنیم

کرونا با واکسن نابود نمی‌شود/ باید به زندگی با این ویروس عادت کنیم
2021-10-19T15:02:31+03:30
وزیر بهداشت با بیان اینکه کرونا همچنان در کشورها وجود خواهد داشت، گفت: باید عادت کنیم با این ویروس زندگی کنیم.

فضاپیمای لوسی در فضا دچار مشکل شد

فضاپیمای لوسی در فضا دچار مشکل شد
2021-10-19T15:02:30+03:30
فضاپیمای رباتیکی که ناسا برای اکتشافات درباره خوشه‌ای از سیارک‌های اطراف مشتری به فضا فرستاده بود، اکنون با چالشی در سفر خود روبرو و یکی از پنل‌های خورشیدی ا...

۲ عضو هیات امنای صندوق نوآوری و شکوفایی منصوب شدند

۲ عضو هیات امنای صندوق نوآوری و شکوفایی منصوب شدند
2021-10-19T15:02:30+03:30
رئیس جمهور، دو عضو حقیقی هیات امنای صندوق نوآوری و شکوفایی را منصوب کرد.

زمان صدور مجوز نشریات دانشجویی دانشگاه آزاد به ۵ روز کاهش یافت

زمان صدور مجوز نشریات دانشجویی دانشگاه آزاد به ۵ روز کاهش یافت
2021-10-19T15:02:29+03:30
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی گفت: فرآیند صدور مجوز نشریات دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی از ۳ ماه به ۵ روز کاهش یافته که از اهمیت بسزایی برخوردا...

مهلت ارسال پایان نامه‌های برتر دینی و قرآنی تا آخر مهر تمدید شد

مهلت ارسال پایان نامه‌های برتر دینی و قرآنی تا آخر مهر تمدید شد
2021-10-19T15:02:28+03:30
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم اعلام کرد: با توجه به شرایط شیوع بیماری و مجازی بودن دانشگاه‌ها مهلت ارسال پایان نامه‌های برتر دینی و قرآنی تا پایان مهرماه...

سرپرست جدید بنیاد ملی نخبگان منصوب شد

سرپرست جدید بنیاد ملی نخبگان منصوب شد
2021-10-19T14:52:26+03:30
سرپرست حوزه ریاست معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و بنیاد ملی نخبگان منصوب شد.

نشان «سرو سپید» در بیمارستان لبافی نژاد رونمایی شد

نشان «سرو سپید» در بیمارستان لبافی نژاد رونمایی شد
2021-10-19T14:49:08+03:30
نشان «سرو سپید» به پاس فداکاری‌های دکتر محمد زارع جوشقانی شهید مدافع سلامت رونمایی شد.

حوزه «توانبخشی» بازار مناسبی برای شرکتهای دانش بنیان دارد

حوزه «توانبخشی» بازار مناسبی برای شرکتهای دانش بنیان دارد
2021-10-19T14:49:08+03:30
معاون علمی و فناوری با بیان اینکه حوزه توانبخشی یکی از بخش‌های مغفول مانده در کشور  است، گفت: این حوزه بازار مناسبی برای شرکتهای دانش بنیان محسوب می شود.

کرونا با واکسن نابود نمی شود/باید به زندگی با این ویروس عادت کنیم

کرونا با واکسن نابود نمی شود/باید به زندگی با این ویروس عادت کنیم
2021-10-19T14:35:49+03:30
وزیر بهداشت با بیان اینکه کرونا همچنان در کشورها وجود خواهد داشت، گفت: باید عادت کنیم با این ویروس زندگی کنیم.

تولید ربات‌های مورچه‌ای متصل شونده برای عبور از موانع

تولید ربات‌های مورچه‌ای متصل شونده برای عبور از موانع
2021-10-19T14:22:29+03:30
مورچه‌ها برای عبور از دره‌های عریض پلی از بدن‌های متصل به هم می‌سازند و همین امر الهام بخش محققان برای تولید ربات‌های مورچه‌ای متصل شونده بوده است.

سرپرست حوزه ریاست معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری منصوب شد

سرپرست حوزه ریاست معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری منصوب شد
2021-10-19T14:22:28+03:30
معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری در حکمی پرویز کرمی را به عنوان سرپرست حوزه ریاست معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و بنیاد ملی نخبگان منصوب کرد.

انتصاب مشاوران جدید در حوزه‌ علمیه خواهران

انتصاب مشاوران جدید در حوزه‌ علمیه خواهران
2021-10-19T14:22:28+03:30
مشاوران جدید مدیر حوزه‌های علمیه خواهران در جلسه شورای علمی تربیتی این نهاد حوزوی معرفی شدند.

وارد مرحله حذف و اصلاح مفاد طرح حمایت از کاربران نشده‌ایم/ امروز کلیات طرح تصویب می‌شود

وارد مرحله حذف و اصلاح مفاد طرح حمایت از کاربران نشده‌ایم/ امروز کلیات طرح تصویب می‌شود
2021-10-19T14:09:09+03:30
سخنگوی کمیسیون طرح حمایت از کاربران فضای مجازی گفت: هنوز کلیات طرح «حمایت از کاربران فضای مجازی و خدمات پایه کاربردی» تصویب نشده و وارد بررسی و حذف و اصلاح م...

آزمون زبان انگلیسی «جی آر ای» اول آبان برگزار می شود

آزمون زبان انگلیسی «جی آر ای» اول آبان برگزار می شود
2021-10-19T14:09:08+03:30
آزمون زبان انگلیسی GRE (SUBJECT) در موعد مقرر در اول آبان ۱۴۰۰ مقارن ۲۳ اکتبر ۲۰۲۱ برگزار می شود.

مجموع واکسن‌های تزریق شده در ایران از ۷۵ میلیون دوز گذشت

مجموع واکسن‌های تزریق شده در ایران از ۷۵ میلیون دوز گذشت
2021-10-19T13:55:51+03:30
وزارت بهداشت اعلام کرد با تزریق یک میلیون و ۲۶۶ هزار دوز واکسن جدید در شبانه روز گذشته، مجموع واکسن‌های کرونا تزریق شده در ایران از ۷۵ میلیون دوز گذشت.

پیشنهاد سامانه هوشمندسازی محدودیت‌ها به کمیته علمی کرونا

پیشنهاد سامانه هوشمندسازی محدودیت‌ها به کمیته علمی کرونا
2021-10-19T13:55:50+03:30
دبیر کمیته علمی کشوری کووید ۱۹ گفت: هوشمندسازی محدودیت‌ها با تلاش معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور و در قالب یک سامانه برای ارزیابی به کمیته علمی پیشنهاد شد.
X فیلم جدید دانلود فیلم و سریال تبلیغات شما (پیام به تلگرام)