میرنیوز

جریان شناسی تفاسیر و برداشت‌های سیاسی از قرآن /مبانی فکری موثر بر تفسیر سیاسی آیت الله خامنه‌ ای

جریان شناسی تفاسیر و برداشت‌های سیاسی از قرآن /مبانی فکری موثر بر تفسیر سیاسی آیت الله خامنه‌ ای 2022-10-24T08:52:05+03:30

به گزارش خبرنگار مهر، کتاب «جریان شناسی تفاسیر و برداشت‌های سیاسی از قرآن کریم در انقلاب اسلامی» اثر علیرضا دانشیار است که به همت پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تهیه و به همت نشر این پژوهشگاه در ۶۰۰ صفحه منتشر شد.

رجوع به قرآن در حل مشکلات سیاسی و اجتماعی و بهره گیری از قرآن به عنوان سند قطعیِ سازنده و اصلاح کننده جامعه و سیاست همواره از دغدغه‌های مهم اندیشمندان مسلمان و جریان‌های اسلامی، به ویژه در دوران انقلاب اسلامی بوده است.

یکی از تأثیرگذارترین موضوعات بر انقلاب اسلامی، تفسیر سیاسی قرآن است؛ چرا که قران همواره به عنوان سرمشق و مبین نوع زندگی سیاسی در الگودهی به جریان‌های مبارزه در دوران انقلاب اسلامی قبل و بعد از آن، مطرح بوده است.

در این پژوهش، تفسیر سیاسی چهار جریان عمده نقل محور، قرآن بسنده، اجتهادی – اصولی و رویکردهای تجددگرا به قرآن بررسی شده است. جریان‌های معاصرِ دخیل در انقلاب، از قران به عنوان نص معتبرِ تحول آفرین، حرکت ساز و نظام ساز استفاده کرده اند. این رویکردها در نوع تفسیر سیاسی، ویژگی‌ها، روش‌های فکریِ تأثیرگذار و قلمرو و گستره آن دارای تمایزند.

هدف این تحقیق، صورت بندی، کاویدن آکادمیک و روشمند جریان‌های تفسیر سیاسی و نمایندگان فکری آنان، کمک به دانش افزایی، شناسایی و آشنایی با قوت و ضعف‌ها، کمک به حل معضلات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جریان‌های تفسیر سیاسی از قرآن است.

ساختار اثر

این کتاب در شش فصل تألیف شده است؛ در فصل اول، بعد از بحث از کلیات طرح و مفاهیم مرتبط با تحقیق حاضر، چرایی به وجود آمدن تفسیر سیاسی و نیز شیوه و روش تحلیل مطالب و چارچوب تقسیم بندی جریان‌ها بررسی شده است.

در فصل دوم به بررسی تفاسیر و برداشت‌های سیاسی جریان‌های نقل محور از قرآن در انقلاب اختصاص دارد که دو جریان انجمن حجتیه و مکتب تفکیک در این فصل بررسی شده است. امتداد سیاسی جریان‌های روایت محور تفسیرگریزو تفسیرپذیر از موضوعات مهمی است که در این فصل بررسی شده است.

در فصل سوم، تفاسیر و برداشت‌های سیاسی جریان‌های قرآن بسنده، دو جریان افراطی و اعتدالی (صادقی تهرانی) از قرآن بررسی شده است. گفتی است محور اصلی تفسیر و برداشت‌های این جریان‌ها، فقط و فقط قرآن است و از دیگر ادله نظیر رجوع به حدیث و اجماع منع می‌شود. مسئله دیگر در این فصل، بررسی امتداد سیاسی این جریان هاست.

فصل چهارم تحقیق به بررسی تفاسیر سیاسی جریان اجتهادی – اصولی از قرآن اختصاص یافته است. ویژگی‌هایی نظیر عقل محوری، تفسیر قرآن به قرآن، رویکرد مثبت به نقش ساختار نظام سیاسی – اجتماعی و حکومت از منظر قرآن و رویکرد حداکثری در نگاه به دین و اسلام و نیز امتداد سیاسی از جمله مباحث این فصل را تشکیل می‌دهند. شخصیت‌های شاخص بررسی شده در این فصل عبارت اند از: امام خمینی، علامه طباطبایی، شهید مطهری و آیت الله خامنه‌ای.

فصل پنجم این پژوهش به بررسی تفاسیر و برداشت‌های سیاسی جریان‌های تجدد گرا از قرآن پرداخته است. در این فصل، گونه تفسیر و برداشت سیاسی از قرآن کریم بررسی شده است: ۱. تفاسیر و برداشت‌های سیاسی کارکردگرایانه از قرآن (یک. تفاسیر و برداشت‌های سیاسی علی شریعتی از قرآن، دو. تفاسیر و برداشت‌های سوسیالیستی از قرآن، یعنی برداشت‌های سیاسی سازمان مجاهدین، گروهک فرقان) ۲. برداشت‌های سیاسی متأثر از رویکردهای غربی (علمی – تجربی، هرمنوتیکی و نسبی انگار).

در ششمین و آخرین فصل از کتاب حاضر، نیز به نتایج و یافته‌های پژوهش اختصاص یافته است.

ویژگی‌ها و مبانی فکری تأثیرگذار بر تفسیر سیاسی آیت الله خامنه‌ای

در مورد ویژگی تفسیری آیت الله خامنه‌ای می‌توان گفت تفاسیر و برداشت‌های سیاسی – اجتماعی و تربیتی ایشان تحت تأثیر جریان اجتهادی – اصولی و زیر مجموعه تفسیر جامع اجتهادی (شامل شخصیت‌های بی نظیر امام خمینی (ره)، علامه طباطبایی و شهید مطهری) است. ویژگی‌ها و مبانی فکری تأثیرگذار بر تفسیر سیاسی مقام معظم رهبری آیت الله خامنه‌ای عبارتند از:

۱. ویژگی‌ها و مبانی تفسیری تأثیرگذار بر تفسیر سیاسی: آیت الله خامنه‌ای دارای ویژگی‌ها و مبانی تفسیری مشترک با دیگر شخصیت‌های شاخص جریان اجتهادی اصولی است که این ویژگی‌ها بر تفاسیر سیاسی ایشان تأثیر گذاشته است. در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌شود: امکان و جواز فهم و تفسیر قرآن، استفاده از شیوه عقلی، قائل بودن به حجیت ظواهر قرآن، استفاده از کارکرد روایات در تفسیر، کاربرد تاریخ و سیره در تفسیر قرآن و….

۲. تأثیر مباحث جامعه شناسی در تفسیر سیاسی: از نظر مقام معظم رهبری، تحلیل‌های جامعه شناسانه در تبیین و تفسیر آیات، به ویژه در تحلیل فلسفه احکام و حکم قرآن، دارای اهمیت و سودمند است. تفاسیر و برداشت‌های جامعه شناسانه آیت الله خامنه‌ای از قرآن به دو صورت دیده می‌شود: ۱. تبیین و تحلیل مباحث جامعه شناسی که قرآن مطرح شده و تطبیق آن بر مصادیق روز، ۲. بهره گیری از نظریات جامعه شناسانه در تحلیل و تفسیر آیات.

۳. اصطلاح شناسی قرآنی در تفسیر سیاسی – اجتماعی آیات قرآن: یکی دیگر از ویژگی‌های تفسیری آیت الله خامنه‌ای توجه به «اصطلاح شناسی قرآنی» است. از منظر ایشان این گونه واژه‌ها کلماتی اند که در قرآن، اصطلاح خاص شده اند و بار معنایی مخصوص به خود را دارند. به دست آوردن معنای اصطلاحی آنها نیز با توجه به ویژگی‌های بیان شده و نیز به اطراد و کثرت کاربرد آنها در معنای مورد نظر به دست می‌آید. در بحث اصطلاح شناسی قرآنی توجه به «مفاهیم» در دیدگاه آیت الله خامنه‌ای از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است، به طوری که ایشان سازندگی و زندگی قرآنی را منوط به آشنایی با مفاهیم قرآن می‌کند.

منبع : خبرگزاری مهر


کلمات کلیدی :
اشتراک گذاری :

آخرین اخبار فرهنگی

آیا آمارهای فروش غیر رسمی در نمایشگاه کتاب واقعی است؟

 آیا آمارهای فروش غیر رسمی در نمایشگاه کتاب واقعی است؟
2024-05-19T22:58:52+03:30
سخنگوی نمایشگاه کتاب تهران هر روز بخشی از آمار فروش را به درگاه‌های غیررسمی و کارت به کارت مرتبط می‌‌کند،‌ اما این آمار چگونه احصا می‌شود؟

«مرد ابدی» در کمتر از یک هفته پس از انتشار به چاپ دوم رسید

 «مرد ابدی» در کمتر از یک هفته پس از انتشار به چاپ دوم رسید
2024-05-19T22:58:52+03:30
«مرد ابدی» نوشته معصومه سپهری از جمله کتاب‌های پرفروش نمایشگاه کتاب تهران در کمتر از یک هفته به چاپ دوم رسید.

یکی از راهکارهای امام رضا (ع) برای جذب مردم به دین

 یکی از راهکارهای امام رضا (ع) برای جذب مردم به دین
2024-05-19T22:58:52+03:30
حوزه‌های علمیه و مراکز علمی و دانشگاهی تا زمانی که در عرصه معارف دین احساس نکنند باید به سمت رسانه بیایند، مردم به تعبیر امام رضا (ع) با زیبایی کلام اهل بیت...

روایت­‌هایی از کرامات «فاطمه شهر قم»

 روایت­‌هایی از کرامات «فاطمه شهر قم»
2024-05-19T22:58:51+03:30
کتاب «فاطمۀ شهر قم»، شامل ۲۰ روایت داستانی از ۲۰ کرامت حضرت معصومه(س) است که هرکدامشان هم به ماجرایی از گره­‌گشایی­‌های حضرت از کار زائر...

معتمدی: ذائقه سازی هنری را با کاشان می‌توان آغاز کرد‌

 معتمدی: ذائقه سازی هنری را با کاشان می‌توان آغاز کرد‌
2024-05-19T22:58:51+03:30
محمد معتمدی خواننده و فعال موسیقی، ضمن قدردانی از وزارت فرهنگ و شورای انقلاب فرهنگی برای تدوین سند‌ ملی موسیقی، بر آغاز ذائقه سازی هنری از کاشان تاکید کرد.

هشتمین جشنواره ملی تئاتر ایثار برگزیدگان خود را معرفی کرد

 هشتمین جشنواره ملی تئاتر ایثار برگزیدگان خود را معرفی کرد
2024-05-19T22:58:50+03:30
مراسم اختتامیه هشتمین جشنواره ملی تئاتر ایثار شامگاه ۲۸ اردیبهشت در تالار فخرالدین اسعد گرگانی در شهر گرگان برگزار و برگزیدگان این دوره از جشنواره معرفی شدند.

چند نکته به‌بهانه ساخت سریالی درباره شهید طهرانی‌مقدم

 چند نکته به‌بهانه ساخت سریالی درباره شهید طهرانی‌مقدم
2024-05-19T22:58:50+03:30
کتاب «مرد ابدی» با استقبال کم‌نظیر مخاطبان در نمایشگاه کتاب مواجه شد و توانست به چاپ دوم برسد، در عین حال خبری درباره ساخت سریالی با اقتباس از این...

۳ ناشر کودک بیشترین آمار فروش را به خود اختصاص دادند

 ۳ ناشر کودک بیشترین آمار فروش را به خود اختصاص دادند
2024-05-19T22:58:49+03:30
سخنگوی نمایشگاه کتاب تهران در آخرین نشست خبری خود در پاسخ به پرسش تسنیم، بیشترین آمار فروش را متوجه ۳ ناشر سرشناس حوزه کودک و نوجوان دانست.

بسته پیشنهادی متوقف شد؟/ ادامه بدقولی‌های کنداکتوری تلویزیون

 بسته پیشنهادی متوقف شد؟/ ادامه بدقولی‌های کنداکتوری تلویزیون
2024-05-19T22:58:49+03:30
عدم پخش «بسته پیشنهادی» تلویزیون یک بحث است و عدم اطلاع‌رسانی تلویزیون بحثی دیگر؛ مدتی است درباره بدقولی‌های کنداکتوری تلویزیون چه در بحث برنامه و...

عرب‌زبان‌ها کدام یک از سریال‌های ایرانی را بیشتر می‌بینند؟

 عرب‌زبان‌ها کدام یک از سریال‌های ایرانی را بیشتر می‌بینند؟
2024-05-19T22:58:49+03:30
کانال آی‌فیلم عربی در راستای تعامل بیشتر با بینندگان و تحقق خواسته‌هایشان به تازگی اقدام به انجام نظر سنجی از آنها کرده تا به مخاطب‌شناسی که اصل مهمی در سنج...

اجرای سمفونی فلک الافلاک در روز ملی لرستان

 اجرای سمفونی فلک الافلاک در روز ملی لرستان
2024-05-19T22:58:49+03:30
سمفونی فلک الافلاک اثری از کامبیز روشن روان پس از سه سال انتظار، در روز ملی لرستان در قلعه فلک الافلاک نواخته می‌شود.

در ایستگاه پایانی جشنواره رادیو پژواک چه گذشت؟

 در ایستگاه پایانی جشنواره رادیو پژواک چه گذشت؟
2024-05-19T22:58:48+03:30
معاون صدا در جریان اختتامیه سومین دوره جشنواره بین‌المللی پژواک از بین المللی شدن جشنواره مستند رادیویی «پژواک» در دوره بعدی خبر داد.

بازگشت علمی و فرهنگی به ریل اصلی پس از پرداخت بدهی‌ها

 بازگشت علمی و فرهنگی به ریل اصلی پس از پرداخت بدهی‌ها
2024-05-19T22:58:48+03:30
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی در گفت‌وگویی با تسنیم از برنامه‌های این نشر برای ورود جدی به حوزه تولید محتوا برای گروه سنی کودک و نوجوان و بزرگسال گفت.

سونامی ترجمه بخش کودک نمایشگاه کتاب تهران را با خود برد

 سونامی ترجمه بخش کودک نمایشگاه کتاب تهران را با خود برد
2024-05-19T22:58:47+03:30
علیرضا سبحانی نسب ناشر کودک و نوجوان می‌گوید:‌ سونامی ترجمه در بازار نشر کودک نتیجه ناکارآمدی ممیزی در این حوزه است.

عادت مخصوص «حاج قاسم» در عملیات های دفاع مقدس

 عادت مخصوص «حاج قاسم» در عملیات های دفاع مقدس
2024-05-19T22:58:47+03:30
حجت‌الاسلام‌ غلامحسین بشردوست از روزهای فتح خرمشهرمی گوید: رو به روی سه‌راهی جفیر، قاسم سلیمانی، فرمانده لشکر ۴۱ ثارالله را در جلوی امامزاده عباس دیدم....

رسانه‌ها حق ندارند مردم را نسبت به آینده ناامید کنند

 رسانه‌ها حق ندارند مردم را نسبت به آینده ناامید کنند
2024-05-19T22:58:47+03:30
وزیر ارشاد گفت:‌ در حوزه رسانه‌ای هیچ رسانه‌ای حق ندارد، مردم را نسبت به گذشته پرافتخار پشیمان و نسبت به آینده با شکوه در انتظارش ناامید کند.

تقابل فرضیات علمی ساحت قرآن را دچار خدشه نمی‌کند

 تقابل فرضیات علمی ساحت قرآن را دچار خدشه نمی‌کند
2024-05-19T22:58:47+03:30
رئیس دانشگاه تهران گفت: قرآن کریم به عنوان کتاب جامع، راهنمای مهم برای محققانف اساتید و علما به حساب می‌آید.

نقدها و نظرهای رهبر انقلاب درباره رمان‌های خارجی در راه

 نقدها و نظرهای رهبر انقلاب درباره رمان‌های خارجی در راه
2024-05-19T22:58:46+03:30
معاون بین‌الملل موسسه انقلاب اسلامی گفت: کتاب «رمان خوانی با شوق» شامل نقدها و نظرهای رهبر معظم انقلاب درباره رمان‌های خارجی به کوشش محمدحسن مقیسه...

ادامه سریال بدقولی‌های کنداکتوری این بار با یک سریال تکراری!

 ادامه سریال بدقولی‌های کنداکتوری این بار با یک سریال تکراری!
2024-05-19T22:58:46+03:30
«وضعیت سفید» به کارگردانی حمید نعمت‌الله قرار بود به عنوان سریال شبانه آی‌فیلم باشد که به یک باره با «هشت و نیم دقیقه» جا به جا شد.

نمایشگاه کتاب تهران چقدر موفق بود؟

 نمایشگاه کتاب تهران چقدر موفق بود؟
2024-05-19T22:58:46+03:30
سی و پنجمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران پس از ۱۱ روز فعالیت به کار خود پایان داد، اما این نمایشگاه چقدر موفق بود؟ چند گام رو به جلو یا چند گام رو به عقب ...

پیام تبریک برخی نهادهای فرهنگی درباره موشک‌باران اسرائیل

 پیام تبریک برخی نهادهای فرهنگی درباره موشک‌باران اسرائیل
2024-04-14T13:45:31+03:30
سازمان اوقاف و امور خیریه و بنیاد ایران‌شناسی به مناسبت حمله به اهداف رژیم غاصب صهیونیستی پیام‌های تبریک صادر کردند.

برای «بی‌بدن» و مفهومی به نام تعارضات اجتماعی

 برای «بی‌بدن» و مفهومی به نام تعارضات اجتماعی
2024-04-14T12:52:09+03:30
قصاص نفس و ماجرای بخشش، سالهاست دستمایه تولیدات سینمایی بسیاری شده‌است اما در کنار به تصویر کشیدن این مفهوم گاهی گریزی به مسائل اجتماعی دیگری هم زده می‌شد.

اگر مقابل دشمن شل بگیریم مشکل حل می شود؟ + صوت

 اگر مقابل دشمن شل بگیریم مشکل حل می شود؟ + صوت
2024-04-14T12:25:18+03:30
شب گذشته ایران طی حملاتی پهپادی و موشکی بخش هایی از سرزمین های اشغالی را مورد هدف قرار داد. حمله ای که در پاسخ به زدن کنسولگری ایران در سوریه بود.

«بعد از رفتن» و «روایت ناتمام سیما» مسافر مسکو شدند

 «بعد از رفتن» و «روایت ناتمام سیما» مسافر مسکو شدند
2024-04-14T11:45:55+03:30
دو فیلم سینمایی «بعد از رفتن» و «روایت ناتمام سیما» از تولیدات بنیاد سینمایی فارابی در هشتمین جشنواره فیلم بریکس مسکو روی پرده می‌روند.

بیانیه انجمن سینمای جوانان درباره پاسخ پهپادی و موشکی ایران

 بیانیه انجمن سینمای جوانان درباره پاسخ پهپادی و موشکی ایران
2024-04-14T11:45:54+03:30
انجمن سینمای جوانان ایران در خصوص پاسخ پهپادی و موشکی نیروهیا مسلح جمهوری اسلامی ایران به اقدام تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی علیه سفارت جمهوری اسلامی ایران در...

آخرین وضعیت گوینده رادیو در بیمارستان

 آخرین وضعیت گوینده رادیو در بیمارستان
2024-04-14T11:45:54+03:30
قائم‌مقام رادیو از وضعیت رو به بهبود مسعود اسکویی گوینده، کارشناس و مجری پیشکسوت خبر داد.

هنرمندان درباره «وعده صادق» چه نوشتند؟

 هنرمندان درباره «وعده صادق» چه نوشتند؟
2024-04-14T11:45:53+03:30
همزمان با حملات تنبیهی و عملیات گسترده پهپادی سپاه پاسداران علیه رژیم صهیونیستی، تعدادی از هنرمندان در فضای‌مجازی به این عملیات واکنش نشان دادند.

نمایش‌های کودک و ایرانی رونق‌بخش سالن‌های دولتی

 نمایش‌های کودک و ایرانی رونق‌بخش سالن‌های دولتی
2024-04-14T11:05:21+03:30
آمار فروش نمایش‌های‌ تالار هنر و تماشاخانه سنگلج تا پایان روز جمعه ۲۴ فروردین ماه ۱۴۰۳ اعلام شد.

تکلیف سریال رضا شفیعی‌جم روشن شد

 تکلیف سریال رضا شفیعی‌جم روشن شد
2024-04-14T11:05:21+03:30
سریال «خط رو خط» قرار است سه روز در هفته با بازی رضا شفیعی‌جم و موضوعات مختلف روی آنتن شبکه نسیم باشد.

تولید فصل دوم «سرزمین شعر» با ایده‌هایی جدید و پخته‌تر

 تولید فصل دوم «سرزمین شعر» با ایده‌هایی جدید و پخته‌تر
2024-04-14T11:05:20+03:30
دستیار وزیر در امور شعر از تولید فصل دوم برنامه «سرزمین شعر» با ایذده‌هایی جدید و پخته‌تر خبر داد و گفت: بارخوردها نشان می‌دهد نخبگان فارسی زبان د...
X فیلم جدید فیلم جدید دانلود فیلم و سریال تبلیغات شما (پیام به تلگرام)