میرنیوز

سایه در هندسه زمان- ۱۳| «تو ای پری کجایی؟»؛ میراث سایه برای گنجینه موسیقی ایرانی

 سایه در هندسه زمان- ۱۳| «تو ای پری کجایی؟»؛ میراث سایه برای گنجینه موسیقی ایرانی 2022-08-16T16:31:49+04:30

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم‌، هوشنگ ابتهاج پس از تحمل یک دوره بیماری، بامداد 19 مرداد در سن 94 سالگی درگذشت‌. با رفتن سایه آخرین برگ از دفتر پرحادثه‌ غزل معاصر ورق خورد و شعر پارسی واپسین بازمانده سترگ خویش را از دست داد.

«سایه در هندسه زمان» بر آن است که با گشودن پنجره‌ای به جهان شعری و هنری هوشنگ ابتهاج، پرتوی روشنگر بر برخی زوایای مغفول‌مانده شعر و هنر او بتاباند و این کار را از رهگذر گفت‌وگو با کارشناسان و درج و بازتاب وفادارانه آرا و نظریات آن‌ها پی می‌گیرد.

عبدالجبار کاکایی، شاعر، در دومین یادداشتی که در اختیار خبرگزاری تسنیم قرار داده، به بررسی تصنیف «تو ای پری کجایی؟» هوشنگ ابتهاج پرداخته است. این یادداشت به این قرار است:

«ه. ا. سایه» را سال 60 شناختم با سرود ایرانش که سرای امیدم بود. دوست داشتن سایه و شاملو‌ توأمان از جهت سیاق شاعرانگی جور در نمی‌آمد، اما با شعر هر دو روزگاری داشتم.
کم‌کم از لحن موروثی شعر سنتی که در زبان سایه بود خسته شدم، اما ترانه‌ها و تصنیف‌هایش برایم تازه ماند، سایه در شعر به اسلوب ترانه نزدیک شد. 

شعر ابتهاج بیشتر برایم شنیدنی شد تا خواندنی. در اجرای نحو زبان گاهی آراسته و کلاسیک بود، به شیوه سعدی، حافظ و گاهی خانقاهی و مولانایی. پیوستنش به اهالی موسیقی و اجرای کم‌نظیر حسین قوامی بر روی ملودی ماندگار همایون خرم که نخستین همکاری آنها بود قطعه سرگشته را به گنجینه هنر ایرانی افزود.

قطعه‌ای که با نام «تو ای پری» می‌شناسندش، پری تصنیف ابتهاج ریشه در فرهنگ عامه دارد، حتی به دوران‌های پیش از اسلام بر می‌گردد، این پری موجودی مذموم و از تبار جنیان نیست، دیوانه نمی‌کند، اما از آن بهشت پنهان خبر دارد که تبعیدی آسمان‌هاست. 

همایون خرم هم ملودی را در یک خلسه عارفانه که محو قطرات باران بوده ساخته است و‌حسین قوامی با عشق برای همسرش خوانده و این گروه بخشی از میراث فرهنگی کشور ما شدند.

اما ابتهاج ترانه‌ساز تنها ساحتی از وجود چند بعدی مردی‌ است که در سایه بارفتاری متعادل در دو نظام سیاسی متفاوت بی‌حواشی رایج زندگی کرد و پایبند اعتقادات و اصول خویش ماند. ابتهاج در تحول غزل نیز راه میانه را برگزید تا معیاری باشد، برای سنت‌زدگی نسلی و تجددطلبی نسلی دیگر.

«حافظِ» سایه را که امروز باز کردم این غزل آمد:

آن یار کزو خانه ما جای پری بود
سر تا قدمش چون پری از عیب بری بود

از دست منش اختر بد مهر بدر برد
آری چه کنم دولت دور قمری بود

انتهای پیام/

منبع : خبرگزاری تسنیم


کلمات کلیدی :
اشتراک گذاری :

آخرین اخبار فرهنگی

آیا آمارهای فروش غیر رسمی در نمایشگاه کتاب واقعی است؟

 آیا آمارهای فروش غیر رسمی در نمایشگاه کتاب واقعی است؟
2024-05-19T22:58:52+03:30
سخنگوی نمایشگاه کتاب تهران هر روز بخشی از آمار فروش را به درگاه‌های غیررسمی و کارت به کارت مرتبط می‌‌کند،‌ اما این آمار چگونه احصا می‌شود؟

«مرد ابدی» در کمتر از یک هفته پس از انتشار به چاپ دوم رسید

 «مرد ابدی» در کمتر از یک هفته پس از انتشار به چاپ دوم رسید
2024-05-19T22:58:52+03:30
«مرد ابدی» نوشته معصومه سپهری از جمله کتاب‌های پرفروش نمایشگاه کتاب تهران در کمتر از یک هفته به چاپ دوم رسید.

یکی از راهکارهای امام رضا (ع) برای جذب مردم به دین

 یکی از راهکارهای امام رضا (ع) برای جذب مردم به دین
2024-05-19T22:58:52+03:30
حوزه‌های علمیه و مراکز علمی و دانشگاهی تا زمانی که در عرصه معارف دین احساس نکنند باید به سمت رسانه بیایند، مردم به تعبیر امام رضا (ع) با زیبایی کلام اهل بیت...

روایت­‌هایی از کرامات «فاطمه شهر قم»

 روایت­‌هایی از کرامات «فاطمه شهر قم»
2024-05-19T22:58:51+03:30
کتاب «فاطمۀ شهر قم»، شامل ۲۰ روایت داستانی از ۲۰ کرامت حضرت معصومه(س) است که هرکدامشان هم به ماجرایی از گره­‌گشایی­‌های حضرت از کار زائر...

معتمدی: ذائقه سازی هنری را با کاشان می‌توان آغاز کرد‌

 معتمدی: ذائقه سازی هنری را با کاشان می‌توان آغاز کرد‌
2024-05-19T22:58:51+03:30
محمد معتمدی خواننده و فعال موسیقی، ضمن قدردانی از وزارت فرهنگ و شورای انقلاب فرهنگی برای تدوین سند‌ ملی موسیقی، بر آغاز ذائقه سازی هنری از کاشان تاکید کرد.

هشتمین جشنواره ملی تئاتر ایثار برگزیدگان خود را معرفی کرد

 هشتمین جشنواره ملی تئاتر ایثار برگزیدگان خود را معرفی کرد
2024-05-19T22:58:50+03:30
مراسم اختتامیه هشتمین جشنواره ملی تئاتر ایثار شامگاه ۲۸ اردیبهشت در تالار فخرالدین اسعد گرگانی در شهر گرگان برگزار و برگزیدگان این دوره از جشنواره معرفی شدند.

چند نکته به‌بهانه ساخت سریالی درباره شهید طهرانی‌مقدم

 چند نکته به‌بهانه ساخت سریالی درباره شهید طهرانی‌مقدم
2024-05-19T22:58:50+03:30
کتاب «مرد ابدی» با استقبال کم‌نظیر مخاطبان در نمایشگاه کتاب مواجه شد و توانست به چاپ دوم برسد، در عین حال خبری درباره ساخت سریالی با اقتباس از این...

۳ ناشر کودک بیشترین آمار فروش را به خود اختصاص دادند

 ۳ ناشر کودک بیشترین آمار فروش را به خود اختصاص دادند
2024-05-19T22:58:49+03:30
سخنگوی نمایشگاه کتاب تهران در آخرین نشست خبری خود در پاسخ به پرسش تسنیم، بیشترین آمار فروش را متوجه ۳ ناشر سرشناس حوزه کودک و نوجوان دانست.

بسته پیشنهادی متوقف شد؟/ ادامه بدقولی‌های کنداکتوری تلویزیون

 بسته پیشنهادی متوقف شد؟/ ادامه بدقولی‌های کنداکتوری تلویزیون
2024-05-19T22:58:49+03:30
عدم پخش «بسته پیشنهادی» تلویزیون یک بحث است و عدم اطلاع‌رسانی تلویزیون بحثی دیگر؛ مدتی است درباره بدقولی‌های کنداکتوری تلویزیون چه در بحث برنامه و...

عرب‌زبان‌ها کدام یک از سریال‌های ایرانی را بیشتر می‌بینند؟

 عرب‌زبان‌ها کدام یک از سریال‌های ایرانی را بیشتر می‌بینند؟
2024-05-19T22:58:49+03:30
کانال آی‌فیلم عربی در راستای تعامل بیشتر با بینندگان و تحقق خواسته‌هایشان به تازگی اقدام به انجام نظر سنجی از آنها کرده تا به مخاطب‌شناسی که اصل مهمی در سنج...

اجرای سمفونی فلک الافلاک در روز ملی لرستان

 اجرای سمفونی فلک الافلاک در روز ملی لرستان
2024-05-19T22:58:49+03:30
سمفونی فلک الافلاک اثری از کامبیز روشن روان پس از سه سال انتظار، در روز ملی لرستان در قلعه فلک الافلاک نواخته می‌شود.

در ایستگاه پایانی جشنواره رادیو پژواک چه گذشت؟

 در ایستگاه پایانی جشنواره رادیو پژواک چه گذشت؟
2024-05-19T22:58:48+03:30
معاون صدا در جریان اختتامیه سومین دوره جشنواره بین‌المللی پژواک از بین المللی شدن جشنواره مستند رادیویی «پژواک» در دوره بعدی خبر داد.

بازگشت علمی و فرهنگی به ریل اصلی پس از پرداخت بدهی‌ها

 بازگشت علمی و فرهنگی به ریل اصلی پس از پرداخت بدهی‌ها
2024-05-19T22:58:48+03:30
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی در گفت‌وگویی با تسنیم از برنامه‌های این نشر برای ورود جدی به حوزه تولید محتوا برای گروه سنی کودک و نوجوان و بزرگسال گفت.

سونامی ترجمه بخش کودک نمایشگاه کتاب تهران را با خود برد

 سونامی ترجمه بخش کودک نمایشگاه کتاب تهران را با خود برد
2024-05-19T22:58:47+03:30
علیرضا سبحانی نسب ناشر کودک و نوجوان می‌گوید:‌ سونامی ترجمه در بازار نشر کودک نتیجه ناکارآمدی ممیزی در این حوزه است.

عادت مخصوص «حاج قاسم» در عملیات های دفاع مقدس

 عادت مخصوص «حاج قاسم» در عملیات های دفاع مقدس
2024-05-19T22:58:47+03:30
حجت‌الاسلام‌ غلامحسین بشردوست از روزهای فتح خرمشهرمی گوید: رو به روی سه‌راهی جفیر، قاسم سلیمانی، فرمانده لشکر ۴۱ ثارالله را در جلوی امامزاده عباس دیدم....

رسانه‌ها حق ندارند مردم را نسبت به آینده ناامید کنند

 رسانه‌ها حق ندارند مردم را نسبت به آینده ناامید کنند
2024-05-19T22:58:47+03:30
وزیر ارشاد گفت:‌ در حوزه رسانه‌ای هیچ رسانه‌ای حق ندارد، مردم را نسبت به گذشته پرافتخار پشیمان و نسبت به آینده با شکوه در انتظارش ناامید کند.

تقابل فرضیات علمی ساحت قرآن را دچار خدشه نمی‌کند

 تقابل فرضیات علمی ساحت قرآن را دچار خدشه نمی‌کند
2024-05-19T22:58:47+03:30
رئیس دانشگاه تهران گفت: قرآن کریم به عنوان کتاب جامع، راهنمای مهم برای محققانف اساتید و علما به حساب می‌آید.

نقدها و نظرهای رهبر انقلاب درباره رمان‌های خارجی در راه

 نقدها و نظرهای رهبر انقلاب درباره رمان‌های خارجی در راه
2024-05-19T22:58:46+03:30
معاون بین‌الملل موسسه انقلاب اسلامی گفت: کتاب «رمان خوانی با شوق» شامل نقدها و نظرهای رهبر معظم انقلاب درباره رمان‌های خارجی به کوشش محمدحسن مقیسه...

ادامه سریال بدقولی‌های کنداکتوری این بار با یک سریال تکراری!

 ادامه سریال بدقولی‌های کنداکتوری این بار با یک سریال تکراری!
2024-05-19T22:58:46+03:30
«وضعیت سفید» به کارگردانی حمید نعمت‌الله قرار بود به عنوان سریال شبانه آی‌فیلم باشد که به یک باره با «هشت و نیم دقیقه» جا به جا شد.

نمایشگاه کتاب تهران چقدر موفق بود؟

 نمایشگاه کتاب تهران چقدر موفق بود؟
2024-05-19T22:58:46+03:30
سی و پنجمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران پس از ۱۱ روز فعالیت به کار خود پایان داد، اما این نمایشگاه چقدر موفق بود؟ چند گام رو به جلو یا چند گام رو به عقب ...

پیام تبریک برخی نهادهای فرهنگی درباره موشک‌باران اسرائیل

 پیام تبریک برخی نهادهای فرهنگی درباره موشک‌باران اسرائیل
2024-04-14T13:45:31+03:30
سازمان اوقاف و امور خیریه و بنیاد ایران‌شناسی به مناسبت حمله به اهداف رژیم غاصب صهیونیستی پیام‌های تبریک صادر کردند.

برای «بی‌بدن» و مفهومی به نام تعارضات اجتماعی

 برای «بی‌بدن» و مفهومی به نام تعارضات اجتماعی
2024-04-14T12:52:09+03:30
قصاص نفس و ماجرای بخشش، سالهاست دستمایه تولیدات سینمایی بسیاری شده‌است اما در کنار به تصویر کشیدن این مفهوم گاهی گریزی به مسائل اجتماعی دیگری هم زده می‌شد.

اگر مقابل دشمن شل بگیریم مشکل حل می شود؟ + صوت

 اگر مقابل دشمن شل بگیریم مشکل حل می شود؟ + صوت
2024-04-14T12:25:18+03:30
شب گذشته ایران طی حملاتی پهپادی و موشکی بخش هایی از سرزمین های اشغالی را مورد هدف قرار داد. حمله ای که در پاسخ به زدن کنسولگری ایران در سوریه بود.

«بعد از رفتن» و «روایت ناتمام سیما» مسافر مسکو شدند

 «بعد از رفتن» و «روایت ناتمام سیما» مسافر مسکو شدند
2024-04-14T11:45:55+03:30
دو فیلم سینمایی «بعد از رفتن» و «روایت ناتمام سیما» از تولیدات بنیاد سینمایی فارابی در هشتمین جشنواره فیلم بریکس مسکو روی پرده می‌روند.

بیانیه انجمن سینمای جوانان درباره پاسخ پهپادی و موشکی ایران

 بیانیه انجمن سینمای جوانان درباره پاسخ پهپادی و موشکی ایران
2024-04-14T11:45:54+03:30
انجمن سینمای جوانان ایران در خصوص پاسخ پهپادی و موشکی نیروهیا مسلح جمهوری اسلامی ایران به اقدام تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی علیه سفارت جمهوری اسلامی ایران در...

آخرین وضعیت گوینده رادیو در بیمارستان

 آخرین وضعیت گوینده رادیو در بیمارستان
2024-04-14T11:45:54+03:30
قائم‌مقام رادیو از وضعیت رو به بهبود مسعود اسکویی گوینده، کارشناس و مجری پیشکسوت خبر داد.

هنرمندان درباره «وعده صادق» چه نوشتند؟

 هنرمندان درباره «وعده صادق» چه نوشتند؟
2024-04-14T11:45:53+03:30
همزمان با حملات تنبیهی و عملیات گسترده پهپادی سپاه پاسداران علیه رژیم صهیونیستی، تعدادی از هنرمندان در فضای‌مجازی به این عملیات واکنش نشان دادند.

نمایش‌های کودک و ایرانی رونق‌بخش سالن‌های دولتی

 نمایش‌های کودک و ایرانی رونق‌بخش سالن‌های دولتی
2024-04-14T11:05:21+03:30
آمار فروش نمایش‌های‌ تالار هنر و تماشاخانه سنگلج تا پایان روز جمعه ۲۴ فروردین ماه ۱۴۰۳ اعلام شد.

تکلیف سریال رضا شفیعی‌جم روشن شد

 تکلیف سریال رضا شفیعی‌جم روشن شد
2024-04-14T11:05:21+03:30
سریال «خط رو خط» قرار است سه روز در هفته با بازی رضا شفیعی‌جم و موضوعات مختلف روی آنتن شبکه نسیم باشد.

تولید فصل دوم «سرزمین شعر» با ایده‌هایی جدید و پخته‌تر

 تولید فصل دوم «سرزمین شعر» با ایده‌هایی جدید و پخته‌تر
2024-04-14T11:05:20+03:30
دستیار وزیر در امور شعر از تولید فصل دوم برنامه «سرزمین شعر» با ایذده‌هایی جدید و پخته‌تر خبر داد و گفت: بارخوردها نشان می‌دهد نخبگان فارسی زبان د...
X فیلم جدید فیلم جدید دانلود فیلم و سریال تبلیغات شما (پیام به تلگرام)