میرنیوز

صحبت از «شطرنج باد» بازگشایی زخمی کهنه است

صحبت از «شطرنج باد» بازگشایی زخمی کهنه است 2022-05-20T12:23:51+04:30

به گزارش خبرگزار ی مهر به نقل از روابط عمومی خانه هنرمندان ایران، آیین رونمایی از کتاب «شطرنج باد» به کوشش امیرحسین سیادت و سحر خوشنام شامل مجموعه نقدها و گفتگوهایی درباره فیلم «شطرنج باد» به کارگردانی محمدرضا اصلانی در سالن استاد شهناز خانه هنرمندان ایران خانه هنرمندان ایران برگزار شد.

در ابتدای این برنامه امیرعطا جولایی میزبان و مجری برنامه توضیحاتی را درباره فیلم و کتاب «شطرنج باد» ارائه کرد.

در ادامه ناصر فکوهی انسان شناس که به صورت ارتباط تصویری در برنامه حضور داشت، بیان کرد: من از علاقمندان سینمای محمدرضا اصلانی هستم. درباره «شطرنج باد» نیز بسیار نوشته‌ام و گفتگوهای زیادی با آقای اصلانی داشته‌ام. همچنین تحلیلی ساختاری از شخصیت‌های فیلم ارائه دادم و از تقابل سنت و مدرنیته در فیلم صحبت کردم. درست است که فیلم به دوره خاصی از تاریخ ایران رفرنس می‌دهد، اما یک بی‌زمانی نیز دارد.

وی با ارائه تحلیل‌هایی از این فیلم عنوان کرد: بعد از ترمیم «شطرنج باد» توانستم آن را در نسخه رنگی ببینم و وقتی نقش رنگ را در فیلم دیدم، می‌توانم بگویم ابتدا ذهنم به تکنیک‌های نقاشی رسید که تضاد شدیدی بین رنگ و عدم رنگ و تاریکی و نور مطرح می‌کرد و بهترین مثال‌های آن را در آثار رامبرانت در قرن ۱۷ می‌بینیم.

این انسان شناس توضیح داد: فیلم «شطرنج باد» ارزش بسیار بالایی دارد و به دلیل به روز بودن آن است. من این به روز بودن را سعی کرده‌ام در تحلیل‌هایم که به واسطه نقاشی می‌توان ارائه کرد، نشان بدهم.

سعید عقیقی نیز در ادامه مراسم بیان کرد: اولین بار سال ۶۹ فیلم «شطرنج باد» را در نسخه رنگی دیدم که انتهای فیلم آنونس اثر با صدای منوچهر انور را هم دربرمی‌گرفت. ما در کشوری زندگی می‌کنیم که فیلم‌های خارجی را معمولاً در نسخه‌ای غیر از روی پرده سینما دیده‌ایم. اما در همان فرمت‌ها هم فیلم خوب را می‌توان تشخیص داد. بنابراین مباحثی درباره تاریک بودن فیلم که قبلاً گفته شده است، برایم جای تعجب داشت. متاسفانه نظرات آن دوران درباره فیلم عمدتاً منفی بود. اما در نسخه وی اچ اسی که من در اختیار داشتم، هم افراد در آن دیده می‌شدند و هم داستان فیلم قابل فهم بود. همچنین تا حدی حرکات دوربین را مخاطب می‌فهمید و ابزار بیان موضوع فیلم را می‌شد کاملاً فهمید. فیلم را می‌شد کاملاً با داستانگویی‌اش، فراروی‌اش از نوع رایج داستانگویی درباره طرح ماجرای جنایت که به تدریج آن را حل می‌کند، به خوبی درک کرد. من آن زمان آثار برگمان، پازولینی، آنتونیونی را زیاد می‌دیدم و تشابهی بین الگوی مدرن آثارشان با «شطرنج باد» احساس کردم.

این نویسنده و مدرس سینما با اشاره به برخی انتقادات ناروا به فیلم «شطرنج باد» در دوران ساخت اثر ادامه داد: متن‌های موجود درباره «شطرنج باد» درباره سرهم بندی کارگردان در این کار بوده است! متاسفانه شرایط جوری است که گویی در ایران همه روشنفکر هستند تا وقتی که از آن‌ها نخواهیم درباره فیلمی نظر بدهند! همچنان می‌بینم هنوز عزیزانی هستند که شبیه به دهه ۵۰ درباره «شطرنج باد» نظر می‌دهند اما نکته کلیدی آن ساده است؛ اینکه چگونه باید فیلم ببینیم؟

وی ادامه داد: اگر درک فیلم «شطرنج باد» برای جامعه روشنفکری سخت است، پس کارهای ویسکونتی را چطور می‌بینند و می‌فهمند!؟

محمدرضا اصلانی از فلسفه می‌آید و اندیشه‌اش تناور و عمیق است

این منتقد عنوان کرد: حالا جالب است بگویم اکنون محمدرضا اصلانی به عنوان فیلسوف سینمای ایران شناخته می‌شود و دقیقاً از سوی همان‌هایی که درباره «شطرنج باد» گفتند کارگردانش سینما را بلد نبوده است! دست‌کم باید آدم به یک حرف اعتقاد داشته باشد.

عقیقی درباره «شطرنج باد» گفت: برای تحلیل «شطرنج باد» به ابزاری نیاز است که یکی از راه‌های آن از طریق نقاشی و الگوی روایت مدرن است که ایده محرکی دارد و از مرحله‌ای که به راه می‌افتد به تدریج تغییر مسیر داده و به سمت الگوی تماتیک می‌رود.

مرتضی پورصمدی نیز در ادامه درباره کیفیت فیلمبرداری هوشنگ بهارلو در «شطرنج باد» بیان کرد: پنجاه سال پیش سربالایی خیابان جام جم هنوز خاکی بود و یک دوره فیلمنامه نویسی با تدریس فرمان آرا برگزار می‌شد. چند سال بعد او تصمیم گرفت مقابل فیلم فارسی تشکیلاتی را راه بندازد که متفاوت از جریان رایج فیلمسازی باشد. اولین فیلمنامه مصوب بعد از این تصمیم «شطرنج باد» بود و بهمن فرمان آرا استوار پای این کار ایستاد. سال ۷۵ آشنایی من با اصلانی آغاز شد و بعدتر شانس همکاری در ده‌ها مستند با او و همچنین فیلم بلند «آتش سبز» را نیز داشتم.

وی افزود: محمدرضا اصلانی از فلسفه می‌آید و اندیشه‌اش تناور و عمیق است. کار کردن با او ساده نیست. در نتیجه رنج بسیار خوشی است که وقتی با او رو به رو هستیم.، در کار نصیب‌مان می‌شود، جذابیت آن در یادگیری است. او یک بار قبل از شروع کار ۵۰ نقاشی را آورده بود و چند ماه این نقاشی‌ها را با یکدیگر می‌دیدیم. و در چند تایی از آن‌ها منبع نور شمع بود. شمعی که گاهی پنهان است و بازتاب آن روی اشیا و صورت‌ها وجود دارد. قطعاً اصلانی در شطرنج باد بارها نقاشی‌ها را با آقای بهارلو چک کرده است و ذره‌ای نیز از تفکرش کوتاه نیامده است. ترکیب عوامل این فیلم از الیت‌ترین افراد آن روزگار است. «شطرنج باد» محصول تلاش حیرت‌آوری از بهارلو و محمدرضا اصلانی است.

وی افزود: بهارلو نیز در این فیلم دست همه ما را می‌گیرد و به جهان نیمه تاریکی با ده‌ها نقاشی درخشان می‌برد.

جامعه امروز چشم‌انداز زیبایی ندارد

در ادامه محمدرضا اصلانی بیان کرد: در زمانه‌ای که مردم گرفتار نان و جان با هم هستند، شاید چندان خوشایند نباشد اینجا درباره شطرنج باد بگویم، من دل چرکین‌تر از آن هستم که درباره اثری از دست رفته صحبت کنم. این فیلم همان‌طور که ۵۰ سال پیش به معنایی از دست رفت نمادی از دست رفتن سرزمین خودم نیز هست. شاید حق ناشناسانه هست اگر بگویم چندان خوشحال نیستم که امروز به این فیلم توجه می‌شود. نه به معنای بی احترامی من بلکه معتقدم این اثر می‌توانست در زمان خود نقش راهگشایی داشته باشد و اگر نتوانست، اکنون هم نقشی ندارد و این مراسم فقط یک ستایش است و راهی را باز نمی‌کند؛ تنها هشداری است که جامعه کنونی دریابد سره را از ناسره درست تشخیص بدهد. اما این هم نامحتمل است. زیرا ناسره‌ها چنان فضای جامعه را پر کرده‌اند که جایی برای سره‌ها نیست.

وی افزود: بازگشایی صحبت درباره این فیلم برای من بازگشایی زخمی کهنه است که تا قبل از آن بسته مانده بود. این رنج دوباره‌ای برای من است. انگشت اتهام خودم را بلند می‌کنم به سوی زخمی که نه فقط بر سینما که برفرهنگ و هنر و ملیت وارد شده است. مساله بعدی تشکر از سعید عقیقی است که در دهه ۶۰ فیلم را به اصطلاح با قلدری دید! همچنین باید بگویم من می‌خواستم صدا در صحنه کار کنم اما امکان پذیر نبود و خود بازیگرها جای خود صحبت کردند و این کاری نبود که در آن تاریخ معقول باشد.

این سینماگر برجسته خاطر نشان کرد: وقتی راهی بسته می‌شود، تنها راه یک فیلم نیست که بسته شده است. بلکه راه یک جامعه و نگرش آن است که تنزل می‌یابد. به دنبالش خرافه‌ها به جامعه راه می‌یابند که عمدتاً اجتماعی هستند. جامعه‌ای که زیبا نمی‌بیند اخلاقی نیست. اگر این جامعه اکنون پوشش غیراخلاقی به خود گرفته به این دلیل است که چشم‌انداز زیبایی ندارد و این کاری است که منتقدان آن دوران و این دوران و مدیران حوزه‌ای مختلف با هم انجام می‌دهند.

اصلانی بیان کرد: ما با حذف فیلم‌های مهم تاریخ ایران تاریخیت سینمای خود را از دست داده‌ایم و سینما که امروز پرچم همه ملت‌هاست در ایران گویی افراشته نیست. زخم کهنه من هم یک زخم کهنه ملی است. در نهایت باید از تهیه کننده و بازیگرانم و همه کسانی که در «شطرنج باد» با اشتیاق با من همراهی کردند، تشکر کنم. از نویسندگان کتاب «شطرنج باد» به ویژه مقاله اول ممنونم. روند این کتاب را راسخ دیدم و همچنین مطلب سحر خوشنام ظرافت‌مندی دارد.

منبع : خبرگزاری مهر


کلمات کلیدی :
اشتراک گذاری :

آخرین اخبار هنری

قدردانی از جمشید هاشم‌پور به پاس ۴۰ سال حضور در سینما

قدردانی از جمشید هاشم‌پور به پاس ۴۰ سال حضور در سینما
2022-07-05T15:37:49+04:30
مراسم اکران خصوصی فیلم سینمایی «روز ششم» در مجتمع سینمایی صبا مال برگزار شد.

جزییاتی از نمایشگاه زنده‌یاد صادق تبریزی/ رونمایی از کتاب هنرمند

جزییاتی از نمایشگاه زنده‌یاد صادق تبریزی/ رونمایی از کتاب هنرمند
2022-07-05T15:11:10+04:30
در نشست خبری نمایشگاه زنده یاد صادق تبریزی که امروز ۱۴ تیر در نگارخانه سهراب برگزار شد، جزئیاتی از برگزاری نمایشگاه و رونمایی از کتاب آثار صادق تبریزی تشریح شد.

ارزیابی جشنواره کودک به دور از توهم/ اشکالی ندارد هزینه بدهیم!

ارزیابی جشنواره کودک به دور از توهم/ اشکالی ندارد هزینه بدهیم!
2022-07-05T15:11:09+04:30
سیدمهدی جوادی مدیرعامل فارابی تقای جایگاه بین‌المللی جشنواره حتماً مورد تاکید است اما مستلزم آن است که ابتدا جایگاه واقعی جشنواره را به دور از هر توهم خود سا...

پوستر نمایش بزرگ میدانی «روشنای شب تار» منتشر شد

پوستر نمایش بزرگ میدانی «روشنای شب تار» منتشر شد
2022-07-05T12:57:50+04:30
پوستر نمایش بزرگ میدانی «روشنای شب تار» که از عید قربان اجرای آن در بوستان ولایت تهران آغاز می‌شود، با طرحی از خانه طراحان انقلاب اسلامی منتشر شد.

تشریح جزئیات جشنواره «مبارک»/ افزایش بودجه ۴۰۰ درصدی داشتیم

تشریح جزئیات جشنواره «مبارک»/ افزایش بودجه ۴۰۰ درصدی داشتیم
2022-07-05T12:44:33+04:30
هادی حجازی فر دبیر جشنواره نمایش عروسکی جزئیات برگزاری این رویداد را تشریح و عنوان کرد در تلاش هستند تا یکی از سالن های تئاتر شهر به صورت اختصاصی به اجرای نم...

سرپرست گروه اجتماعی شبکه دو منصوب شد

سرپرست گروه اجتماعی شبکه دو منصوب شد
2022-07-05T12:17:49+04:30
مدیر شبکه دو سیما طی احکامی سرپرست گروه اجتماعی، عضو شورای راهبردی- مشورتی شبکه و مشاور مدیر شبکه را منصوب کرد.

عوامل «هناس» تجلیل شدند/ قدردانی سازمان انرژی اتمی از همسر شهید

عوامل «هناس» تجلیل شدند/ قدردانی سازمان انرژی اتمی از همسر شهید
2022-07-05T12:04:29+04:30
مراسم تجلیل از عوامل فیلم سینمایی «هناس» در سازمان انرژی اتمی کشور برگزار شد.

عوامل«هناس» تجلیل شدند/ قدردانی سازمان انرژی اتمی از همسر شهید

عوامل«هناس» تجلیل شدند/ قدردانی سازمان انرژی اتمی از همسر شهید
2022-07-05T11:51:10+04:30
مراسم تجلیل از عوامل فیلم سینمایی «هناس» در سازمان انرژی اتمی کشور برگزار شد.

معارفه هیات امنای جدید مرکز گسترش/ فراخوان «سینماحقیقت» آماده شد

معارفه هیات امنای جدید مرکز گسترش/ فراخوان «سینماحقیقت» آماده شد
2022-07-05T11:24:29+04:30
هیات امنای تازه مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی با حضور رئیس سازمان سینمایی معارفه شدند.

زندگی علیرضا بیرانوند پروانه نمایش گرفت/ صدور مجوز «کوچه ژاپنی‌ها»

زندگی علیرضا بیرانوند پروانه نمایش گرفت/ صدور مجوز «کوچه ژاپنی‌ها»
2022-07-05T11:11:09+04:30
شورای پروانه نمایش فیلم‌های سینمایی با صدور پروانه نمایش دو فیلم سینمایی موافقت کرد.

جیمز کامرون پس از «آواتار ۳» سکان را به دیگری می‌سپارد

جیمز کامرون پس از «آواتار ۳» سکان را به دیگری می‌سپارد
2022-07-05T10:44:30+04:30
کارگردان آمریکایی گفته است ممکن است تا آخر راه با مجموعه «آواتار» نباشد و به دنبال پروژه‌های دیگری که دوست دارد برود.

دبیر بیست و نهمین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان منصوب شد

دبیر بیست و نهمین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان منصوب شد
2022-07-05T10:31:10+04:30
مدیرکل مرکز هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با صدور حکمی محمد مهدی رحیمیان را به عنوان دبیر هنری بیست و نهمین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان منصوب کرد.

دعوای داوران «میدون» نمایشی است؟/ تولیداتی که چند برابر شد

دعوای داوران «میدون» نمایشی است؟/ تولیداتی که چند برابر شد
2022-07-05T10:31:09+04:30
تهیه‌کننده «میدون» با اشاره به بحث‌هایی که میان داوران این مسابقه شکل می‌گیرد درباره نمایشی بودن یا نبودن آن‌ها توضیحاتی ارائه کرد.

آیا «هیولاخوانی» توقیف است؟/ اشباحی که برای تئاتر تصمیم می‌گیرند

آیا «هیولاخوانی» توقیف است؟/ اشباحی که برای تئاتر تصمیم می‌گیرند
2022-07-05T08:17:50+04:30
روح‌الله جعفری با گلایه از اینکه از طرف شورای نظارت و ارزشیابی جلوی تمرین‌های نمایش «هیولاخوانی» گرفته شده است از بلاتکلیف بودن یکی دیگر از آثارش که قرار بود...

ملاقات با «گیل و آمارد» در تالار وحدت/ شادیانه‌هایی از خطه گیلان

ملاقات با «گیل و آمارد» در تالار وحدت/ شادیانه‌هایی از خطه گیلان
2022-07-05T08:17:50+04:30
ناصر وحدتی هنرمند پیشکسوت موسیقی نواحی گیلان به همراهی گروه «گیل و آمارد» روز یکشنبه نوزدهم تیرماه کنسرتی را در تالار وحدت تهران برگزار خواهد کرد.

نگران موسیقی ملی ایران هستم/ انتقادهای جدی از تهیه‌کنندگان

نگران موسیقی ملی ایران هستم/ انتقادهای جدی از تهیه‌کنندگان
2022-07-04T14:37:49+04:30
تعدادی از مدیران صندوق اعتباری هنر در ادامه دیدار با نامداران عرصه فرهنگ و هنر با شاهین فرهت هنرمند پیشکسوت موسیقی کشورمان دیدار کردند.

«فروپاشیده» در پاریس به صحنه رفت/ درهم‌تنیدگی ۲ واقعه تاریخی

«فروپاشیده» در پاریس به صحنه رفت/ درهم‌تنیدگی ۲ واقعه تاریخی
2022-07-04T13:57:49+04:30
نمایش «فروپاشیده» به نویسندگی و کارگردانی میلاد حسینی که درباره همزمانی ۲ واقعه تاثیرگذار تاریخی در ایران و فرانسه است، این روزها در شهر پاریس فرانسه روی صحن...

«ضد» به فصل سوم می رسد/ آخرین قسمت ۱۳ تیر روی آنتن

«ضد» به فصل سوم می رسد/ آخرین قسمت ۱۳ تیر روی آنتن
2022-07-04T13:44:29+04:30
آخرین قسمت از فصل دوم مجموعه مستند «ضد» با موضوع تاثیر سبک زندگی دیجیتال بر فرهنگ کتاب‌خوانی امشب ساعت ۲۱ از شبکه مستند پخش می‌شود.

انتشار یک اثر موسیقایی به یاد مادرژاپنی شهید بابایی

انتشار یک اثر موسیقایی به یاد مادرژاپنی شهید بابایی
2022-07-04T12:51:12+04:30
معاونت هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران به مناسبت درگذشت کونیکو یامامورا مادرژاپنی شهید بابایی قطعه موسیقایی را با شعر و دکلمه میلاد عرفانپور منتشر کرد.

تک آهنگ «رهگذر» منتشر شد/ خوانش شعری از محمد علی بهمنی

تک آهنگ «رهگذر» منتشر شد/ خوانش شعری از محمد علی بهمنی
2022-07-04T12:24:32+04:30
رامین حسین‌پور نوازنده، آهنگساز و خواننده موسیقی در تازه ترین فعالیت موسیقایی خود تک‌ آهنگ «رهگذر» را با شعری از محمدعلی بهمنی منتشر کرد.

ادامه «چاقوکشی» برای اولین بار در جشنواره تورنتو دیده می‌شود

ادامه «چاقوکشی» برای اولین بار در جشنواره تورنتو دیده می‌شود
2022-07-04T12:24:31+04:30
فیلم «چاقوها بیرون ۲» یا «چاقوکشی» برای اولین بار در جشنواره تورنتو ۲۰۲۲ اکران می‌شود.

الزامات سرمایه گذاری روی سرود همگام با برگزاری یک جشنواره مهم

الزامات سرمایه گذاری روی سرود همگام با برگزاری یک جشنواره مهم
2022-07-04T12:11:08+04:30
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دیدار با دست اندرکاران اولین جشنواره ملی و بین المللی سرود فجر، از سرود به عنوان یکی از افتخارات مردمی نهضت انقلاب اسلامی یاد کرد.

آلبوم «میریز» منتشر شد/ شنیدن یک موسیقی متفاوت

آلبوم «میریز» منتشر شد/ شنیدن یک موسیقی متفاوت
2022-07-04T11:31:13+04:30
آلبوم «میریز» از جمله آثار منتشرشده در بازار است که به تازگی با هنرمندی علی کاظمی نوازنده و پژوهشگر موسیقی ایرانی پیش روی مخاطبان قرار گرفته است.

آغاز به کار نخستین تلویزیون اینترنتی شهری کشور

آغاز به کار نخستین تلویزیون اینترنتی شهری کشور
2022-07-04T11:17:50+04:30
نخستین تلویزیون اینترنتی شهری کشور با نام «شهر تی وی» در سومین نمایشگاه شهر هوشمند ایران افتتاح شد.

نمایشگاه عکس «غمی دگر» در حوزه هنری افتتاح شد

نمایشگاه عکس «غمی دگر» در حوزه هنری افتتاح شد
2022-07-04T11:04:33+04:30
نمایشگاه عکس «غمی دگر» به مناسبت چهلمین روز حادثه متروپل، به همت خانه عکاسان ایران عصر یکشنبه ۱۲ تیر در گالری شماره یک خانه عکاسان ایران حوزه هنری افتتاح شد.

بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون بستری شد/ وضعیت پایدار است

بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون بستری شد/ وضعیت پایدار است
2022-07-04T09:57:52+04:30
سیدعباس عظیمی مدیرعامل موسسه هنرمندان پیشکسوت از بستری شدن جمشید جهان‌زاده بازیگر پیشکسوت سینما، تئاتر و تلویزیون در بیمارستان خبر داد.

انتخاب طراحان صحنه و لباس سال تئاتر ایران

انتخاب طراحان صحنه و لباس سال تئاتر ایران
2022-07-04T09:44:30+04:30
انجمن طراحان صحنه و لباس خانه تئاتر با بررسی آثار نمایشی متقاضی، بهترین طراحان تئاتر را انتخاب و معرفی می‌کند.

«دی‌بی‌سی» چگونه از فضای مجازی به تلویزیون رسید؟/ تغییرات داریم

«دی‌بی‌سی» چگونه از فضای مجازی به تلویزیون رسید؟/ تغییرات داریم
2022-07-04T09:31:09+04:30
تهیه کننده مجموعه طنز تلویزیونی «دی‌بی‌سی» از ایده شکل گیری این مجموعه، بازخوردها و تغییرات آن در آینده سخن گفت.

برادوی ماسک‌ از چهره‌ها برداشت/ به خاطر هیو جکمن ماسک بزنید!

برادوی ماسک‌ از چهره‌ها برداشت/ به خاطر هیو جکمن ماسک بزنید!
2022-07-04T09:04:30+04:30
ضرورت استفاده از ماسک در سالن‌های نمایش برادوی سرانجام از بین رفت، در حالی که خطر بازیگران را تهدید می‌کند.

این فروش شایسته «بی‌صدا حلزون» نیست!/ اعتماد از دست رفته مخاطبان

این فروش شایسته «بی‌صدا حلزون» نیست!/ اعتماد از دست رفته مخاطبان
2022-07-04T08:24:30+04:30
بهرنگ دزفولی‌زاده کارگردان فیلم سینمایی «بی‌صدا حلزون» مطرح کرد که این فیلم به‌عنوان یک اثر فرهنگساز شایستگی فروش خیلی بیشتر از این را دارد.
X فیلم جدید فیلم جدید دانلود فیلم و سریال تبلیغات شما (پیام به تلگرام)